Hátíðisdagur í Tallinn
20. ágúst 2026
Ljósmyndir: Embætti forseta Eistlands og Ken Mürk/ERR.
Annar dagur ríkisheimsóknar til Eistlands.
Íslensku og eistnesku forsetahjónin koma til fánahyllingarinnar í morgun.
Á vef Eistneska sjónvarpsins má sjá upptöku af ávarpi forseta Íslands í móttöku Alar Karis.
Sjá nánar.
Forsetahjón tóku í dag þátt í hátíðarhöldum í Tallinn í tilefni þess að 35 ár eru liðin frá því að Eistlendingar endurheimtu sjálfstæði sitt. Þetta var annar dagurinn í ríkisheimsókn forsetahjóna til Eistlands í boði forseta landsins, Alar Karis, og eiginkonu hans, Sirje Karis. Í tilefni dagsins flutti forseti Íslands, Halla Tómasdóttir, ávarp í eistneska þinghúsinu um hádegisbil og annað ávarp í fjölmennri móttöku undir kvöld. Báðum viðburðum var sjónvarpað beint.
Dagskrá forsetahjóna hófst kl. 7:00 árdegis með fánahyllingu í garði við hlið Toompea-kastala þar sem forsætisráðuneytið og þinghúsið eru til húsa. Eistneski fáninn var dreginn að húni efst á turni kastalans. Meðal þeirra sem fluttu ávörp þarna voru Karis forseti, Kristen Michal forsætisráðherra og þingforsetinn Lauri Hussar. Einnig sungu fimm sameinaðir kórar eistnesk ættjarðarlög.
Næsti viðkomustaður var minnismerki um fórnarlömb kommúnistatímans í Eistlandi frá 1940 til 1991. Yfir 75.000 einstaklingar voru fangelsaðir, fluttir nauðungarflutningum eða drepnir á því tímabili og eru nöfn þeirra allra letruð innan á hina svörtu „veggi endurminninganna” sem eru hryggjarstykki minnismerkisins. Umhverfis það er svo garður með eplatrjám til marks um óbilandi frelsisþrá og lífsþrótt eistnesku þjóðarinnar.
Forsetahjón héldu síðan í sjónvarpsturninn í Tallinn sem var vígður 1980. Auk þess að þjóna sínu upphaflega hlutverki hefur hann orðið tákn um sjálfstæðisbaráttu Eistlands. Miðvikudaginn 21. ágúst 1991 tókst örfáum tæknimönnum sjónvarpsins af hugviti og hugrekki að koma í veg fyrir að sovéskir hermenn kæmust upp í turninn til að stöðva útsendingar þaðan. Forsetahjón voru frædd um sögu turnsins en nutu líka þess einstaka útsýnis sem þarna er yfir nágrenni Tallinn og Eystrasalt.
Fjórði viðkomustaður morgunsins var Sönghátíðarsvæðið í Tallinn. Það er vettvangur þjóðlegrar kórahátíðar sem farið hefur fram á fimm ára fresti frá því á nítjándu öld. Svæðið lék líka hlutverk í hinni friðsamlegu „söngbyltingu“ en það heiti er notað um fjöldasöng sem efnt var til á ýmsum stöðum í tengslum við sjálfstæðisbaráttu Eystrasaltslandanna á árunum 1987 til 1991. Íslensku forsetahjónin, Karis forseti og borgarstjórinn í Tallinn, Peeter Raudsepp, heilsuðu upp á Stúlknakór eistneska útvarpsins sem hélt þarna tónleika og tóku þau undir í einu lagi með stúlkunum á sviðinu.
Um hádegisbil sóttu forsetahjón og fylgdarlið hátíðarfund eistneska þingsins og 20. ágúst-klúbbsins. Hann samanstendur af þeim stjórnmálamönnum sem samþykktu sjálfstæðisyfirlýsinguna árið 1991 og eru enn á lífi. Meðal þeirra sem tóku til máls var formaður klúbbsins, Ants Veetõusme, Karis forseti, Michal forsætisráðherra og Husar þingforseti. Þeir lýstu djúpu þakklæti í garð Íslendinga fyrir að hafa fyrstir allra viðurkennt sjálfstæðisyfirlýsingu Eistlands á sínum tíma. Forseti Íslands, Halla Tómasdóttir, tók einnig til máls á fundinum og sagði meðal annars:
„Saga Eistlands snertir okkur Íslendinga djúpt. Við vitum hversu dýrmætt sjálfstæðið er. Við vitum að fullveldi snýst ekki bara um lagalega stöðu heldur er það jafnframt kjarni sjálfsmyndar, reisnar og vonar. Fyrr í dag heimsótti ég Sönghátíðarsvæðið í Tallinn. Það er áminning um að gangi sögunnar er ekki alltaf breytt með valdi. Stundum eiga söguleg tímamót sér stað vegna þess að fólk hefur hugrekki til að tjá sig einum rómi.
Nú um stundir þurfa fámennar þjóðir að standa vörð um frelsi sitt með nýjum hætti. Landamæri skipta enn máli, varnir eru okkur áfram nauðsynlegar, en í vaxandi mæli er styrkur þjóða og lýðræðis einnig metinn út frá einhverju sem ekki er eins sýnilegt: Traustinu sem borgararnir bera til stofnana samfélagsins, áreiðanleika upplýsinganna sem þeir hafa aðgang að og getu þeirra til að standast þrýsting án þess að fórna gildum sínum.”
Forseti ræddi um það heillaskref sem íslensk stjórnvöld, að frumkvæði Jóns Baldvins Hannibalssonar, tóku með stuðningi sínum við sjálfstæðisbaráttu Eystrasaltslandanna og lofaði um leið hugrekki meðlima 20. ágúst-klúbbsins. „Þegar ég horfi í kringum mig hér í þingsalnum sé ég fólk sem gegndi lykilhlutverki í endurreisn sjálfstæðis Eistlands. Ykkar kynslóð endurheimti frelsi eistnesku þjóðarinnar. Það er sameiginleg ábyrgð okkar að tryggja að komandi kynslóðir vaxi upp í samfélagi sem er verðugt þeirrar gjafar. Frelsi erfist aldrei sjálfkrafa. Það þarf að endurnýja, kynslóð fram af kynslóð, af hugrekki á óvissutímum, með samtali fremur en sundrung og von í stað uppgjafar.”
Halla Tómasdóttir ávarpaði svo undir kvöldið gesti í fjölmennri móttöku sem forseti Eistlands, Alis Karis, býður jafna til í garði við embættisbústað sinn á þessum dagi. Þar ræddi hún meðal annars um mikilvægi þess að hlúa að yngri kynslóðum og gefa þeim svigrúm til að móta framtíðina með þeim sem eldri eru. Um 2000 gestir sóttu þessa glæsilegu garðveislu, þar með talið bæði viðskiptasendinefnd Íslands og opinbera sendinefndin.
Á þriðja og síðasta degi ríkisheimsóknar forsetahjóna til Eistlands á morgun verða þau viðstödd hátíðlegan viðburð á Íslandstorginu í Tallinn sem verður vígt að nýju eftir gagngerar endurbætur.
Fleiri fréttir
19. ágúst 2026
„Við megum ekki glata tengslunum við grunntón mennskunnar“
Forsetahjón sitja hátíðarkvöldverð í boði gestgjafa sinna.
19. ágúst 2026
„Við megum ekki glata tengslunum við grunntón mennskunnar“
19. ágúst 2026
Hlýjar móttökur í Tallinn
Fyrsti dagur ríkisheimsóknar til Eistlands.
19. ágúst 2026
Hlýjar móttökur í Tallinn
18. ágúst 2026
Ríkisheimsókn til Eistlands hefst á morgun
Forsetahjón koma til Tallinn.
18. ágúst 2026
Ríkisheimsókn til Eistlands hefst á morgun